Cần xem xét tính hợp pháp của hành vi hành chính

13/4/2012 10:59 UTC+7

Thực tiễn xét xử các vụ án hành chính những năm qua thấy rằng các vụ án hành chính có đối tượng khởi kiện là hành vi hành chính do Tòa án xét xử không nhiều, nhưng theo Tòa Hành chính TANDTC thì những năm tới các loại việc khởi kiện về hành vi hành chính tại Tòa án là rất lớn.

Theo tinh thần của Luật Tố tụng hành chính thì một khi cá nhân, cơ quan, tổ chức làm đơn yêu cầu người có thẩm quyền hoặc cơ quan có thẩm quyền cấp cho họ một loại giấy chứng nhận nào đó theo quy định của pháp luật, nhưng yêu cầu đó bị từ chối hoặc cá nhân, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền không thực hiện việc cấp giấy chứng nhận cho họ theo đúng thời hạn mà pháp luật quy định thì chủ thể xin cấp giấy chứng nhận đó đều có thể khởi kiện ra Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu Tòa án buộc người bị kiện phải thực hiện hành vi cấp giấy chứng nhận cho họ theo quy định của pháp luật. Chính vì vậy, một chủ thể nào đó khi thực hiện một hành vi hành chính cần căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ được giao để thực hiện hành vi hành chính đó theo đúng các quy định của pháp luật.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Luật Tố tụng hành chính thì hành vi hành chính là hành vi của cơ quan hành chính Nhà nước, cơ quan, tổ chức khác hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan, tổ chức đó thực hiện hoặc không thực hiện nhiệm vụ theo quy định của pháp luật. Theo định nghĩa trên thì có 2 loại hành vi hành chính như sau:

Trao đổi nghiệp vụ TGPL trong các vụ án hành chính. (ảnh minh họa)

Hành vi hành chính thứ nhất được thể hiện dưới dạng cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan, tổ chức khác hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan tổ chức đó thực hiện nhiệm vụ theo quy định của pháp luật (được gọi là hành vi hành động). Thông thường loại hành vi này của người bị khởi kiện được thực hiện khi thực hiện các quyết định hành chính hoặc các công việc khác mà pháp luật quy định. Ví dụ, sau khi thực hiện quyết định hành chính của cơ quan có thẩm quyền về việc giao đất thì cán bộ địa chính thực hiện việc cắm mốc giới để giao đất cho chủ thể nhận đất. Trong trường hợp này thì hành vi cắm mốc giới để giao đất của cán bộ địa chính nêu trên là đối tượng khởi kiện của vụ án hành chính khi có việc khởi kiện vụ án hành chính theo quy định của pháp luật.

Hành vi hành chính thứ hai được thể hiện dưới dạng cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan, tổ chức khác hoặc của người có thẩm quyền trong cơ quan, tổ chức đó không thực hiện nhiệm vụ mà họ phải thực hiện theo quy định của pháp luật (được gọi là hành vi không hành động). Ví dụ, cơ quan có thẩm quyền về đăng ký kinh doanh không thực hiện việc đăng ký kinh doanh theo quy định của Luật Doanh nghiệp, hoặc cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã không thực hiện việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho chủ thể được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đó theo quy định của pháp luật.

Các tiêu chí đánh giá tính hợp pháp đối với hành vi hành động: dạng hành vi này thông thường được người bị kiện thực hiện khi thi hành công vụ của mình theo quy định của pháp luật. Đối với hành vi hành động, đòi hỏi người bị kiện phải thực hiện đúng nội dung của quyết định hành chính đã có hiệu lực pháp luật quy định về hành vi đó; ngoài ra còn phải xem xét đến quy định về thời hạn thực hiện hành vi hành chính theo quy định của pháp luật của người bị kiện.

Đối với hành vi không hành động: dạng hành vi này được thể hiện khi người bị kiện không thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi chức trách của họ theo quy định của pháp luật mà cá nhân, cơ quan, tổ chức không đồng ý với việc không thực hiện nhiệm vụ đó của họ nên đã làm đơn khởi kiện trước Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu Tòa án buộc người bị kiện phải thực hiện hành vi hành chính đó theo quy định của pháp luật. Thông thường hành vi không hành động được thể hiện qua các hành vi người bị kiện từ chối cấp, hoặc không thực hiện các thủ tục để cấp các loại giấy chứng nhận cho cá nhân, cơ quan, tổ chức khi họ thực hiện việc xin cấp giấy chứng nhận đó. Vì vậy Tòa án cần xem xét tính hợp pháp của hành vi không hành động trong vụ án hành chính để xem người bị kiện có thực hiện đúng các quy định của pháp luật về nội dung đó hay không.

Luật Tố tụng hành chính đã đáp ứng được sự đòi hỏi của xã hội và của nhân dân trọng việc cải cách các thủ tục hành chính theo hướng lấy mục tiêu phục vụ nhân dân là một thước đo cho sự tiến bộ của một Nhà nước pháp quyền XHCN. Trong đó TAND đóng vai trò rất quan trọng để đưa các quy định của Luật Tố tụng hành chính đi vào cuộc sống, từng bước tạo ra một lối sống thượng tôn pháp luật trong cộng đồng xã hội.

Trần Quang Huy

congly.com.vn

Thích và chia sẻ bài này trên:Facebook