Luật Khiếu nại năm 2011: Dân chủ và chặt chẽ hơn

05/5/2012 09:33 UTC+7

(Công lý) - Ngày 11-11-2011, Quốc hội thông qua Luật Khiếu nại để thay thế Luật Khiếu nại, tố cáo năm 2005. Luật Khiếu nại năm 2011 có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2012, có nhiều quy định rõ hơn, mở rộng dân chủ và chặt chẽ hơn Luật Khiếu nại, tố cáo năm 2005.

Về các hành vi nghiêm cấm có quy định thêm các hành vi sau đây:

Gây phiền hà cho người thực hiện quyền khiếu nại;

Làm sai lệch các thông tin, tài liệu, hồ sơ khiếu nại;

Ra quyết định giải quyết khiếu nại không bằng hình thức quyết định;

Kích động, xúi giục, cưỡng ép, dụ dỗ, mua chuộc, lôi kéo người khác tập trung đông người khiếu nại;

Lợi dụng việc khiếu nại để tuyên truyền chống Nhà nước, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, xuyên tạc, vu khống, đe doạ, xúc phạm uy tín, danh dự của cơ quan, tổ chức, người có trách nhiệm giải quyết khiếu nại, người thi hành nhiệm vụ, công vụ khác.

Về trình tự khiếu nại

Theo quy định tại Điều 7 Luật Khiếu nại thì có hai trường hợp khiếu nại căn bản là:

Trường hợp cá nhân khiếu nại

Khi có căn cứ cho rằng quyết định hành chính, hành vi hành chính là trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình thì khiếu nại lần đầu đến người đã ra quyết định hành chính hoặc cơ quan có người có hành vi hành chính để giải quyết khiếu nại lần đầu.Nếu không khiếu nại để giải quyết khiếu nại lần đầu thì khởi kiện vụ án hành chính tại Toà án.

Quốc hội thảo luận tại Hội trường về Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo ngày 25-10-2011

Trường hợp người khiếu nại lần đầu mà không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc quá thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu thì có quyền khiếu nại lần hai đến thủ trưởng cơ quan cấp trên trực tiếp của người có quyền giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Toà án.

Trường hợp người khiếu nại lần hai mà không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần hai hoặc hết thời hạn giải quyết lần hai mà không được giải quyết thì có quyền khởi kiện hành chính tại Tòa án.

Trường hợp nhiều người cùng khiếu nại về một nội dung

Nhiều người đến khiếu nại trực tiếp cùng một nội dung, thì cơ quan có quyền giải quyết tổ chức hướng dẫn người khiếu nại cử người đại diện trình bày nội dung khiếu nại. Người tiếp nhận khiếu nại ghi lại việc giải quyết khiếu nại bằng văn bản theo quy định của pháp luật khiếu nại.

Trường hợp nhiều người khiếu nại bằng đơn, thì trong đơn phải ghi rõ ngày tháng năm, tên địa chỉ người khiếu nại, tên địa chỉ cơ quan, người bị khiếu nại, nội dung khiếu nại, yêu cầu giải quyết, có chữ ký của người khiếu nại và những người khiếu nại phải cử người đại diện và người đại diện phải là người cùng khiếu nại, có giấy tờ hợp pháp. Theo quy định tại các Điều 6, Điều 7 của Luật Khiếu nại năm 2011 thì: Người giải quyết khiếu nại phải ra quyết định giải quyết khiếu nại. Nếu giải quyết khiếu nại lần đầu thì quyết định giải quyết lần đầu phải có nội dung theo quy định tại Điều 31 Luật Khiếu nại năm 2011. Trường hợp giải quyết khiếu nại lần hai thì quyết định giải quyết khiếu nại lần hai phải có nội dung theo quy định tại Điều 40 Luật Khiếu nại năm 2011.

Các văn bản giải quyết khiếu nại dưới hình thức không đúng với Điều 31, Điều 40 Luật Khiếu nại năm 2011 là vi phạm vào Điều 6 Luật Khiếu nại năm 2011 nên văn bản giải quyết khiếu nại đó là không hợp pháp. Do đó, trường hợp người được giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc lần hai mà văn bản giải quyết khiếu nại không đúng với quy định tại Điều 31, Điều 40 Luật Khiếu nại năm 2011, có quyền yêu cầu người đã ra văn bản giải quyết khiếu nại giải quyết lại bằng quyết định giải quyết khiếu nại theo quy định của pháp luật.

Trường hợp người khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án mà kèm theo văn bản giải quyết khiếu nại chứ không phải quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc lần hai thì việc khởi kiện này là không đúng với Điều 7 Luật Khiếu nại năm 2011 và không đúng với Điều 103 Luật Tố tụng hành chính.

Về thời hiệu khiếu nại

Theo quy định tại Điều 9 Luật Khiếu nại năm 2011 thì thời hiệu khiếu nại là 90 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết được quyết định hành chính, hành vi hành chính. Tuy nhiên, Luật cũng quy định về trường hợp người khiếu nại không thực hiện được quyền khiếu nại theo đúng thời hiệu vì ốm đau, thiên tai, dịch họa, đi công tác, học tập ở nơi xa hoặc vì những trở ngại khách quan khác, thì thời gian có trở ngại đó không tính vào thời hiệu khởi kiện.

Về tổ chức đối thoại trong giải quyết khiếu nại

Điều 30 Luật Khiếu nại năm 2011 quy định chi tiết về thủ tục đối thoại và xác định kết quả đối thoại là một trong các căn cứ để giải quyết khiếu nại. Cụ thể là: Trong quá trình giải quyết khiếu nại nếu yêu cầu của người khiếu nại với kết quả xác minh nội dung khiếu nại có khác nhau, thì người giải quyết khiếu nại phải tổ chức đối thoại với người khiếu nại, người bị khiếu nại, người có quyền và nghĩa vụ liên quan cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để làm rõ nội dung khiếu nại, yêu cầu của người khiếu nại, hướng giải quyết khiếu nại. Việc đối thoại phải công khai, dân chủ. Việc đối thoại phải lập thành văn bản, ghi rõ ý kiến từng người tham gia đối thoại, kết quả đối thoại và có chữ ký hoặc điểm chỉ (lăn tay) của người tham gia. Trường hợp người tham gia đối thoại không ký, điểm chỉ thì phải ghi rõ lý do.

Về giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật cán bộ công chức

Theo quy định tại Chương 4 Luật Khiếu nại năm 2011 thì giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật cán bộ, công chức thực hiện như sau: Về thời hiệu khởi kiện là 15 ngày kể từ ngày cán bộ, công chức nhận được quyết định kỷ luật. Việc khiếu nại phải thực hiện bằng đơn, trình bày lý do khiếu nại, yêu cầu khiếu nại. Người giải quyết khiếu nại lần đầu là người có thẩm quyền quản lý cán bộ, công chức khiếu nại. Người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai là người đứng đầu cơ quan, tổ chức cấp trên trực tiếp của cơ quan giải quyết khiếu nại lần hai. Việc giải quyết khiếu nại cũng thực hiện thủ tục đối thoại và ra quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu (lần hai) như đối với giải quyết khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính.

Đỗ Văn Chỉnh


 

Thích và chia sẻ bài này trên:Facebook