Dẫn độ “ông chủ” WikiLeaks về Thụy Điển: Liệu đã phải là phán quyết cuối cùng?

Cuối cùng thì dường như cuộc chiến pháp lý kéo dài 18 tháng về số phận “ông chủ” WikiLeaks đã đến hồi kết, khi Tòa án tối cao Anh quốc ra lệnh dẫn độ Julian Assange về Thụy Điển, nơi mà viễn cảnh không mấy tốt đẹp đang chờ đợi ông này.

Hiện Assange chỉ còn một hy vọng duy nhất - Tòa án Nhân quyền châu Âu, nhưng câu hỏi đặt ra là liệu có ai dám đắc tội với “ông kẹ” Mỹ - người đứng sau vụ bắt bớ này, để “cứu” Assange hay không?

Nhà báo vĩ đại hay tội phạm tình dục?

WikiLeaks là một trang mạng có trụ sở tại Thụy Điển, chuyên đăng tải nội dung các thông tin rò rỉ từ những loại tài liệu chưa công bố, nhưng vẫn giữ tính nặc danh của nguồn tin. Ngày 28-11-2010, trang này đã công khai nội dung của 250.000 văn thư ngoại giao nội bộ của Mỹ cho nhiều tờ báo hàng đầu thế giới, trong đó có nhiều thông tin nhạy cảm. Trước đó, trang mạng này đã công bố gần 500.000 hồ sơ của Mỹ về các cuộc chiến tại Afghanistan và Iraq. Cả thế giới bàng hoàng trước những thông tin ngoại giao bí mật của chính phủ Mỹ về các cuộc chiến này được phanh phui. Đây là vụ rò rỉ tài liệu mật lớn nhất lịch sử nước Mỹ mà tác giả của nó chính là Julian Assange. Vụ việc khiến Assange được tôn vinh như một anh hùng trong cuộc chiến chống lại sự kiểm duyệt trên internet. Tuy nhiên, nó lại gây ra phản ứng vô cùng giận dữ từ phía Washington khi những bí mật của họ bi phanh phui trước bàn dân thiện hạ. Mỹ tìm mọi cách để buộc Wikileaks ngừng tung các tài liệu tối mật liên quan đến những vấn đề nhạy cảm của chính phủ, trong đó có cả việc vận động chính phủ Thụy Điển truy tố Julian Assange về tội danh cưỡng hiếp và lạm dụng tình dục.

Julian Assange trước một phiên tòa

Kết quả là ông Assange đã bị bắt hồi tháng 12-2010 tại London trong một lệnh bắt ban bố toàn châu Âu, liên quan tới cáo buộc đã hiếp dâm một phụ nữ thông qua việc quan hệ tình dục khi cô đang ngủ. Ông cũng bị buộc tội đã tấn công tình dục một cô gái khác ở Thụy Điển khi đến thủ đô của nước này thuyết giảng hồi tháng 8-2010. Kể từ thời điểm đó, bắt đầu cuộc chiến pháp lý giữa một bên là Julian Assange cùng với ê-kíp luật sư của ông, với bên kia là các cấp Tòa án của Anh quốc xung quanh việc liệu có dẫn độ ông  sang Thụy Điển theo lệnh truy nã nói trên không? Bởi nếu bị dẫn độ, Assange có thể sẽ bị chuyển giao cho phía Mỹ, nơi chắc chắn sẽ không có điều tốt lành gì chờ đợi ông ta.  Khả năng Assange sẽ phải đối diện với hàng loạt cáo buộc nặng nề, giống như Bradley Manning - cựu nhân viên phân tích của quân đội Mỹ - người cung cấp thông tin cho Assange. Mặc dù ông Assange là công dân Úc, không phục vụ trong quân đội Mỹ nên sẽ không bị buộc tội phản quốc và không bị lĩnh án tử hình, nhưng có thể sẽ bị kết án tù chung thân.

Cuộc chiến pháp lý đã tới hồi kết?

Thực tế thì quyết định dẫn độ Assange sang Thụy Điển đã nhận được sự đồng thuận gần như tuyệt đối từ tất cả các cấp xét xử ở Anh quốc. Đầu tiên là Tòa án cấp sơ thẩm ở Belmarsh ra phán quyết ủng hộ dẫn độ từ tháng 2-2011. Trong khoảng thời gian này các luật sư của ông Assange liên tục đưa ra nhiều lý do, khiến việc thi hành án không thể thực hiện được. Đến tháng 11-2011 năm ngoái, Tòa thượng thẩm xứ sở sương mù đã quyết định giữ nguyên phán quyết của Tòa án quận Belmarsh ở thủ đô London, trong đó kết luận rằng ông Assange cần được dẫn độ về Thụy Điển để điều tra và hành động này không có gì là không công bằng hay bất hợp pháp.  Mặc dù vậy, ông Assange đã làm đơn kháng án lên Tòa án Tối cao Anh, nhưng đến ngày 30-5 vừa qua thì cả cấp xét xử cao nhất này cũng đã đưa ra lời khẳng định: dẫn độ. Bất chấp việc các luật sư của ông Assange đã đề nghị Tòa án tối cao Anh bác bỏ quyết định dẫn độ ông Assange về Thụy Điển, đồng thời nêu rõ rằng lệnh bắt giữ toàn châu Âu (EAW) đối với ông Assange là “không hợp lệ và không thể thực thi” vì lệnh bắt này do các Công tố viên Thụy Điển đưa ra. Tuy nhiên, Ủy ban Thẩm phán gồm 7 Thẩm phán của Tòa Tối cao Anh vẫn nhất trí kết luận rằng phán quyết yêu cầu dẫn độ là “hợp pháp” vì cơ quan công tố Thụy Điển hoàn toàn có thẩm quyền.

Đáng chú ý là do bị tắc đường nên ông Assange không kịp có mặt tại phiên tòa để nghe phán quyết. Trước đó, nhà báo này đã bị quản thúc nghiêm ngặt tại nơi ở thuộc miền đông nước Anh trong khoảng thời gian lên tới hơn 540 ngày. Ngay sau phán quyết của Tòa án Tối cao Anh, luật sư của ông Assange, bà Dinah Rose đã yêu cầu hoãn thi hành quyết định dẫn độ trong vòng hai tuần để có thêm thời gian xem xét bản án và có thể yêu cầu mở lại thủ tục tố tụng. Tòa án Tối cao Anh đã chấp nhận yêu cầu này. Các Công tố viên Anh cho biết ông Assange có thể kêu gọi sự can thiệp của Tòa án nhân quyền châu Âu ở Strasbourg, Pháp. Nếu Tòa án này từ chối xét xử vụ việc của ông Assange thì ông này không còn cách nào khác ngoài việc buộc phải chịu dẫn độ về Thụy Điển.

Nguyên Phong (theo BBC)